امروزه استفاده از سیلیس به عنوان یک عنصر مفید برای بهبود رشد گیاهان مطرح است که با تنظیم پاسخ های فیزیولوژیک، بیوشیمیایی و مولکولی، موجب بهبود وضعیت گیاه می شود. به منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف سیلیکات پتاسیم (شاهد (آب مقطر)، دو، سه، چهار و پنج در هزار) بر عملکرد گیاه گاودانه، آزمایشی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. نتایج نشان داد، بیش ترین عملکرد دانه و زیست توده در تیمار محلول پاشی پنج در هزار و چهار در هزار سیلیکات پتاسیم بود که به ترتیب نسبت به شاهد 28 و 44 درصد افزایش داشت. علاوه براین، بیش ترین ارتفاع گیاه، تعداد شاخه فرعی و وزن هزار دانه در تیمار محلول پاشی پنج در هزار سیلیکات پتاسیم مشاهده شد. نتایج نشان داد که عملکرد دانه به ترتیب با تعداد شاخه فرعی (**0.51=r) و وزن هزاردانه (**0.65=r) و زیست توده (**0.46=r) همبستگی مثبت و معنی داری داشت. در آزمایش حاضر، همبستگی مثبت و معنی دار عملکرد دانه با وزن هزاردانه نشان می دهد که فرایند انتقال و تسهیم فراورده های فتوسنتزی به مخزن به طور مستقیم با منبع در ارتباط است؛ بنابراین توانایی بالا در تولید زیست توده می تواند به افزایش تولید شاخه فرعی در بوته و درنهایت افزایش عملکرد دانه منجر شود.

گندم اولین غله و مهمترین گیاه زراعی دنیاست و با توجه به افزایش رشد جمعیت نیاز به افزایش تولید آن هر ساله بیشتر می شود. در این بین، ایران به علت موقعیت خاص جغرافیایی دارای آب و هوای مدیترانه ای و جزء مناطق خشک و نیمه خشک دنیا به شمار می رود. تحت شرایط آب و هوای مدیترانه-ای، در گندم و سایر غلات پرشدن دانه معمولاً زمانی اتفاق می افتد که متوسط درجه حرارت محیط افزایش و میزان رطوبت قابل دسترس کاهش یافته است، که این امر سبب اختلال در فتوسنتز و کاهش فتوآسیمیلات تولیدی طی فرایند فتوسنتز جاری می شود. این در حالی است که در همین زمان تقاضا برای مواد فتوسنتزی برای پرشدن دانه ها و تقاضا برای تنفس نگهداری بیوماس زنده گیاه نیز افزایش می یابد و فتوسنتز جاری جوابگوی آنها نیست. بنابراین، کربن مورد نیاز برای پرکردن دانه های در حال رشد توسط سایر منابع تأمین کننده کربن ازجمله انتقال مجدد کربوهیدرات های ذخیره ای قبل از مرحله گرده افشانی از میانگره های ساقه تأمین می شود. پس بررسی عوامل مؤثر بر انتقال مجدد فتوآسیمیلات ها از قسمت های مختلف بوته می تواند راهکاری را پیش روی ما بگذارد که بتوان از این عوامل به نحو مطلوب تری جهت کاهش خسارات تنش خشکی و تولید مطلوب عملکرد گندم بهره جست.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

در یک آزمایش گلخانه ای انتقال نیتروژن در شش رقم گندم (Triticum aestivum L.) در دو سطح نیتروژن (معادل 50 و 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار) و در دو شرایط تنش خشکی و عدم تنش خشکی بعد از مرحله گلدهی در دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین (ملاثانی) مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار به اجرا در آمد. نتایج آزمایش نشان داد که در شرایط تنش خشکی رقم چمران عملکرد دانه بیشتری در مقایسه با سایر ارقام دارد. رقم فونگ واکنشی نسبت به نیتروژن نشان نداد و ارقام اترک و شووا از این نظر در حد متوسط بودند. انتقال نیتروژن به دانه در بین ارقام متفاوت بود و در این میان رقم چمران نیتروژن بیشتری را انتقال داد. مقدار انتقال نیتروژن با مصرف نیتروژن افزایش یافت. علی رغم تفاوت بین ارقام در انتقال نیتروژن به دانه، این صفت همبستگی بالایی را با مقدار عملکرد دانه نشان نداد. از طرفی نتایج نشان داد که تنش خشکی عملکرد دانه را در سطح نیتروژن زیاد، نسبت به سطح کم نیتروژن، بیشتر کاهش می دهد و تاثیر چندانی نیز روی وزن هزار دانه و مقدار پروتئین آن ندارد. لذا در شرایط دیم عدم تنش خشکی پس از مرحله گلدهی، واکنش عملکرد دانه نسبت به نیتروژن افزایش می یابد. بطور کلی مصرف کود نیتروژنه برای ارقام گندم باید با توجه به شرایط محیطی بویژه مقدار آب موجود و اعمال صحیح عملیات زراعی انجام شود تا باعث کاهش اثر تنش خشکی در دوره پر شدن دانه گردد.

در یک آزمایش مزرعه ای انتقال مجدد ماده خشک در پنج رقم گندم در دو سطح تنش خشکی ملایم، شدید و آبیاری کامل بعد از گرده افشانی در مزرعه دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین (ملاثانی) مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. در شرایط تنش ملایم و شدید رقم فلات بالاترین عملکرد دانه را در مقایسه با سایر ارقام نشان داد. در حالی که در شرایط آبیاری کامل بالاترین عملکرد مربوط به رقم چمران بود. تیمار تنش، تاثیر معنی داری بر روی میزان انتفال مجدد مواد فتوسنتزی از اندام هوایی به طرف دانه دارا بوده است، بطوری که تیمارها در سطح 1% با هم تفاوت معنی دار نشان دادند. ارقام نیز از لحاظ میزان انتقال مجدد نسبت به هم اختلاف معنی داری در سطح 1% نشان دادند به طوری که ارقام وریناک و فلات بیشترین انتقال مجدد مواد فتوسنتزی را داشته است. رقم شعله با توجه به خصوصیات آن از کمترین مقدار انتقال مجدد برخوردار بود. با توجه به این نتایج و این که انتقال مجدد مواد فتوسنتزی، یکی از عمده ترین طرق جبران کاهش حاصل از تنش خشکی در فتوسنتز جاری گیاه است، یکی از نقاط قوت ارقام پاکوتاه جدید در مقایسه با ارقام قدیمی در میزان بالای این صفت می باشد.

این آزمایش به منظور مطالعه تأثیر تراکم بذر در زمان کاشت و مقادیر مختلف کاربرد کود نیتروژن بر شاخص های انتقال مجدد گندم (رقم قابوس) در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گنبدکاووس به مدت دو سال (98-1397 و 1399-1398) در سه تکرار و به صورت اسپلیت-پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی انجام شد. در کرت های اصلی، سطوح نیتروژن خالص شامل صفر (شاهد)، 46، 92 و 138 کیلوگرم در هکتار از منبع اوره و در کرت های فرعی، تراکم کاشت در شش سطح (150، 225، 300، 375، 450 و 525 بذر در هر مترمربع) قرار گرفت. جهت مطالعه فرایند انتقال مجدد مواد فتوسنتزی به دانه، انتقال مواد فتوسنتزی به تفکیک از برگ ها، ساقه اصلی (بدون برگ) و اجزای سنبله بدون دانه بررسی شدند. نتایج نشان داد که از نظر درصد نیتروژن دانه و صفات انتقال مجدد گندم اختلاف معنی داری بین تیمارهای تراکم کاشت، کود نیتروژن و اثر متقابل تراکم کاشت× کود وجود داشت. بالاترین درصد نیتروژن دانه (87/1 درصد) در تیمار 138 کیلوگرم در هکتار نیتروژن و 450 بذر در مترمربع حاصل شد. در سال اول، بالاترین انتقال مجدد از گیاه (528/0 گرم در گیاه) در تیمار 92 کیلوگرم در هکتار نیتروژن و 375 بذر در مترمربع و در سال دوم، در تیمار شاهد، بالاترین میزان انتقال مجدد (345/0 گرم در گیاه)، در تراکم کاشت 300 بذر در مترمربع مشاهده شد و پس از آن با افزایش تراکم کاشت، از میزان انتقال مجدد کاسته شد.

در تحقیق حاضر رفتار تغییر شکل گرم فولاد API X70 به وسیله آزمون فشار گرم مطالعه شده است. جهت آزمایش، محدوده دمایی بین 950 تا 1150 درجه سانتی گراد با اعمال نرخ کرنش های متفاوت 0.01، 0.1 و 1 بر ثانیه انتخاب گردید. از منحنی های تنش - نرخ کارسختی برای نشان دادن وقوع تبلور مجدد دینامیکی استفاده و کاربرد روابط مشخصه برای تعیین ثوابت کار گرم این فولاد تشریح شد. با استفاده از تحلیل رگرسیون، ضریب تنش (a) و توان تنش (n) به ترتیب 0.016 و 4.420 محاسبه و انرژی فعال سازی تغییر شکل این فولاد نیز برابر KJ/mol 382 تعیین شد. همچنین اثر پارامتر زنر - هولمن (Z) روی نقاط ویژه منحنی های سیلان با استفاده از روابط تجربی بررسی و نهایتا سینتیک تبلور مجدد دینامیکی این فولاد مطالعه و رابطه حاکم بر این رفتار استخراج گردید.

به منظور بررسی اثر تیمارهای آبیاری و مصرف کود نیتروژن بر انتقال مجدد و عملکرد دانه ارقام گندم نان، آزمایشی به صورت طرح کرت های دو بار خرد شده بر پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. سطوح مختلف آبیاری (آبیاری کامل و قطع آبیاری در مراحل ظهور سنبله و مرحله گلدهی) در کرت های اصلی، زمان و نحوه مصرف کود نیتروژن (شامل 120 کیلوگرم در چهار سطح: 20 و 100 کیلوگرم در هکتار به ترتیب در مراحل کاشت و پنجه دهی، 20 و 100 کیلوگرم در هکتار به ترتیب در مراحل کاشت و گلدهی، 20، 50 و50 کیلوگرم در هکتار به ترتیب در مراحل کاشت، پنجه دهی و گلدهی، 20، 50 و50 کیلوگرم در هکتار به ترتیب در مراحل کاشت، پنجه دهی و ظهور سنبله) در کرت های فرعی و پنج رقم گندم نان (زرین، پیشگام، اروم، زارع، میهن) در کرت های فرعی فرعی به طور تصادفی قرار گرفتند. قطع آبیاری در مراحل مختلف نمو، سبب افزایش درصد انتقال مجدد در کلیه ارقام گندم شد. کوددهی نیتروژن در مرحله ظهور سنبله موجب کاهش انتقال مجدد شد. بیشترین و کمترین میزان انتقال مجدد برای ارقام گندم اروم و زرین به ترتیب با 13/62 و 33/20 درصد ثبت شد. عملکرد دانه به طور معنی دار با کاهش مقدار آب قابل دسترس کاهش یافت. متوسط عملکرد دانه کلیه ارقام گندم تحت شرایط آبیاری کامل 5/7 تن در هکتار بود که به 5/6 تن در هکتار در شرایط قطع آبیاری کاهش یافت. مصرف کود نیتروژن منجر به بهبود عملکرد دانه شد. در شرایط آبیاری کامل، بیشترین عملکرد دانه با 4/9 تن در هکتار متعلق به رقم میهن تحت تیمار کوددهی 20، 50 و50 کیلوگرم در هکتار به ترتیب در مراحل کاشت، پنجه دهی و ظهور سنبله بود. نتایج نشان داد که عملکرد دانه بیشتر در ارقام متحمل به خشکی تحت تیمارهای کم آبی ناشی از انتقال مجدد کربوهیدرات های غیرساختمانی از ساقه به دانه بوده است. بنابراین، به نظر می رسد که انتخاب ارقام گندم با ماده خشک منتقل شده بیشتر و مشارکت مواد فتوسنتزی قبل از گلدهی در پرشدن دانه تحت شرایط کمبود آب، یک راه کار مناسب برای دستیابی به ارقام گندم با عملکرد دانه بالا در این شرایط باشد. متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد. لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.